Saparna ve faydaları

Saparna

Saparna, Sarsaparille, Smilax regalii

Honduras saparnası

Orta Amarika Saparnası

Frengikökü

Familyası: Saparnagillerden, Smilagewaechsr, Smilaceae

Drugları: Saparnakökü: Sarsaparilae radix

Saparnakökü çay, tentür ve natürel ilaç yapımında kulanılır.

Saparnatürlerini çoğu genelikle orta Amarikada yetişir. Bunlar sadece iki türü Türkiyede ve yine iki tür Çinde yetişir. Eskiden Zambakgiller ailesinden sayılan saparna sonra kendi adı ile anılan aile grubuna katılmıştır. Günümüzde takriben 300 civarında saparna mevcuttur.

En önemli saparna türleri: Honduras saparnası: s. regelii, Jamaika saparnası: s. officialis, Meksika saparnası: s. aristolochifolia, Kosta-Rika saparnası: s. febrifuga, Çin saparnası: saparnası: s. china, Tüylü saparna: s. glabra, Akdeniz saparnası: s. aspera, Anadolu saparnası: s. excelsayı sayabiliriz.

Bunlardan orta Amarikada yetişen türler arasında fark gözetilmeden aynı şekilde köklerinden istifade edilir. Fakat Akdeniz ve Türk saparnası üzerinde yeterince araştırma yapılmadığından fazla birşey söylememiz mümkün değildir.

Botanik: Saparnagiller bir sarmaşık birki olup bulundukları yerdeki ağaç, funda, çalı, çit ve duvarlara sarılarak tırmanırlar. Honduras saparnası oldukca büyük olup boyu 50 metreyi bulabilir ve yine yaparklarıda oldukca büyüktür.

Yaprakları 25-35 cm uzunluğunda, 18-25 cm eninde kalp şeklinde uca doğru hafif sivrice baştan uca kadar 5-9 ana damar yay gibi uzanır, üst kısmı benekli, tikenli, alt kısmı tikenli, yeşil renkli derimsi, kenarları bütün ve 5-7 cm uzunluğunda sapları vardır. Yaprak diplerinden çıkan halizonları (tutunacakları) ile çevresindeki ağaç, funda, çit veya duvarlara sarılarak tırmanır.

Çiçekleri salkım şemsiye şeklinde topluca 15-20 adeti birarada olup herbir çiçek oldukca küçüktür ve çiçekleri 4-5 mm uzunluğunda beyazımsı yeşil renkli 6 taç yaprak ve 6 adet dölenme tozluğu bulunur.

Kökleri oldukca derinlere kadar iner ve fark büyüklükte olup esmerimsi kırmızı, grimsi kırmızı veya sarımsı kırmızı renklerde olabilir.

Yetiştirilmesi: Honduras saparnası Türkiyenin Marmara, Eğe ve Akdeniz bölgesinde yetiştirilebilir. Şayet Honduras saparnası yetişmez ise Meksika saparnası rahatlıkla yetiştirilebilir, çünkü Türkiyenin Akdeniz iklimi Meksikanın iklimine çok benzer.

Hasat zamanı: Köklerini yıllın hemen her ayında çıkarak yıkayıp kurutmak mümkündür, fakat en uygun zaman çiçek açmaya başladığı ayda yani Mayıs ayında veya meyvelerinin olgunlaştığı Ekim ayında sökülerek çıkarılır.

Faydaları :

Terletir.

Kanı temizler.

Cilt hastalıklarında faydalıdır.

Frengide kullanılır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir